Çölyakla Glutensiz Hayat


    Çölyak hastalığının adını son yıllarda çok sık duymaya başladık. Buğday,arpa, çavdar ve yulaf gibi tahıllarda doğal olarak bulunan,gıda sanayinde kıvam verici olarak kullanılan ’gluten’maddesi bazı kişilerde çölyak hastalığına neden olabiliyor. Hastalığın ilacı yok. Tek tedavi yöntemi ömür boyu glutensiz bir diyet uygulamak.

    Çölyak, genetik kökenli bir ince bağırsak alerjisi. Bu alerji;buğday, arpa, yulaf ve çavdar ve tahılarda bulunan ve günümüzde pek çok gıdada (bisküvi,reçel gibi)kıvam verici madde olarak kullanılan gluten adlı proteine karşı ince bağırsağın ömür boyu süren bir hassasiyet göstermesinden kaynaklanıyor.

    Yediğimiz her yiyecek yemek borusundan mideye,mideden ince bağırsağa,oradan da kalın bağırsağa gider. Midede hazmedildikten sonra sağlığımız için gerekli olan tüm besin maddeleri, incebağırsakta bulunan villus çıkıntıları sayesinde emilerek kana karışır. Villuslar olmadan vücut hiçbir besin maddesini ememez. Çölyak hastalarında gluten maddesi villusları yok ettiği için vücut gerekli besin maddelerini alamaz. Bu durumda bağışıklık sistemi bozulur ve çölyak hastalığı ortaya çıkar.

    Çölyak, çocukluk, ergenlik veya yetişkin yaşlarda görülebiliyor. Bebeklik çağında glutenli yiyecekler yenilmeye başladıktan sonra kusma, ishal, karın şişkinliği, iştahsızlık, huysuzluk, kilo alamama, büyümede gerilik ve boy uzamasında yavaşlama gibi tipik belirtilerle ortaya çıkıyor. Bazen hamilelik veya bir ameliyat sonrası,viral enfeksiyon ya da şiddetli duygusal stres sonucunda ortaya çıkarak kişiye göre değişik belirtiler verebiliyor.

    Tanı konulduktan sonraki aşamada uyulması gereken tek tedavi yöntemi ömür boyu glutensiz diyet uygulamak. Diyet uygulanmaya başlandıktan kısa bir süre sonra villuslar hiç zarar görmemiş gibi çalışmaya devam ediyor ve şikayetler ortadan kalkıyor. Bu nedenle glutenli gıdaları kesinlikle tüketmemek gerekiyor.

Diyette dikkat edilmesi gerekenler;

    - Buğday, arpa,yulaf ve çavdar yerine pirinç, patates, nohut, mercimek, kestane, soya, fasülye, fındık gibi besinler ve bu besinlerden elde edilen un ve nişastalar tercih edilmelidir. Kuruyemişler, özellikle de ceviz, fındık, incir ve kuru üzüm sofradan eksik edilmemeli.

    - Gluten, gıda sanayinde kıvam verici, koyulaştırıcı ve yapıştırıcı katkı maddesi olarak kullanılmaktadır. Bu nedenle, etiketinde ’glutensiz’ ibaresi olan tüm gıdaları çölyak hastaları yiyebilir. Kullanılan gıdalarda gluteni araştırmak, çölyak hastaları için doğal bir alışkanlık haline gelmelidir.

Çölyak Hastalarına Özel Glutensiz Tarifler Fındıklı Bisküvi

    Malzeme: 2 su bardağı ince çekilmiş(un halinde)fındık 2 yemek kaşığı pirinç nişastası 1 su bardağı toz şeker 3 yumurta akı Fındık,nişasta ve tozşekeri çukur bir kapta harmanlayın. Yumurta akını başka bir kapta kar haline gelinceye kadar çırpıp fındıklı karışıma ekleyin. Düzgün bir hamur elde edinceye kadar çırpın. Fırın tepsisini yağlı kağıtla kaplayın. Hamurdan kaşık kaşık alıp tepsiye aralıklı olarak dökün. Önceden ısıtılmış 160 dereceye ayarlı fırında 20 dakika pişirin.Ilınınca servis tabağına alıp servis yapın.

Glutensiz ve Şekersiz Zeytinli Ekmek

    Malzemeler: 200gr.mısır unu 200gr.pirinç unu 1 tatlı kaşığı toz şeker 2 tatlı kaşığı kuru maya 1 su bardağı süt 1 yumurta akı 15 gr.margarin 1 tutam tuz 1 çay bardağı dilimlenmiş zeytin 1 yumurta sarısı 1 yemek kaşığı çörekotu Yarım bardak sütü ılıtıp, şeker ve mayayı ilave edin. Eriyinceye kadar karıştırıp kabarıncaya kadar bekletin. Margarini oda ısısında yumuşatın. Mısır unu ve pirinç ununu hamur yoğurma kabına alıpharmanlayın. Ortasını havuz gibi açıp, mayalı sütü ekleyin. Kalan süt, yumurta akı,  margarin, zeytin ve tuzu ekleyip yoğurun. Top şekli verip üzerini nemli bezle örtün ve kabarıncaya kadar bekletin. Hamuru unlu zemine alıp tekrar yoğurun. Hamurdan ceviz büyüklüğünde parçalar koparıp yuvarlayın ve yağlanmış fırın tepsisine aralıklı olarak dizin. Üzerine yumurta sarısı sürüp çörekotu serpin. Önceden ısıtılmış 180 dereceye ayarlı fırında 30-35 dakika pişirin. Soğuyunca servis yapın.

Ekmek Tatlısı

    Malzeme: 1 mısır ekmeği 3 yumurta 1/2 su bardağı süt 1 tatlı kaşığı vanilya 1çay kaşığı tarçın 1çay bardağı çekilmiş ceviz içi Sıvıyağ 2yemek kaşığı rendelenmiş hindistan cevizi

    Şerbet için: 2 su bardağı toz şeker 1 su bardağı su 1 tatlı kaşığı limon suyu Ekmeği dilimleyip eşit büyüklükte karelere kesin. Süt, vanilya, tarçın, ceviz ve yumurtaları bir kapta çırpıp ekmekleri bulayın. Yağı tavada kızdırıp ekmekleri kızartın. Şeker, su ve limon suyunu bir kapta hafif ağdalaşıncaya kadar kaynatın. Ilımaya bırakın. Ekmekleri servis tabağına alıp üzerine ılık şerbeti gezdirin. 5-10 dakika bekletip üzerine hindistancevizi serpiştirin. Servis yapın.
Makaleler Anasayfa
"Site içeriğinde bulunan bilgiler bilgilendirmek içindir, bu bilgilendirme kesinlikle hekimin hastasını tıbbi amaçla muayene etmesi veya tanı koyması yerine geçmez"